ฎีกาที่ 570/2488

ผู้ เช่า ยังไม่เข้าครอบครองทรัพย์ที่ เช่า ตามกำหนดและยังยอมให้ผู้ให้ เช่า มอบทรัพย์ให้ผู้อื่น เช่า ต่อไป โดยให้ผู้ให้ เช่า คืนเงินค่า เช่า ให้แก่ตนดังนี้ ถือได้ว่า เป็นการบอกเลิกสัญญา เช่า ซึ่งคู่สัญญาจะต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม ฟ้องโจทก์หาว่าจำเลยผิดสัญญา เช่า ไม่ส่งบ้านให้โจทก์ครอบครองและได้กล่าวไว้ด้วยว่าจำเลยยินยอมคืนค่า เช่า ให้โจทก์แล้ว ซึ่งจำเลยไม่ได้ต่อสู้ในข้อนี้ ศาลบังคับให้จำเลยคืนค่า เช่า ได้ ไม่เป็นการนอกฟ้อง

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ตกลงสัญญาให้โจทก์ เช่า บ้านของจำเลยมีกำหนด 1 ปี โดยโจทก์ได้ชำระค่า เช่า ล่วงหน้า 1 ปีให้จำเลยเสร็จแล้ว โจทก์ยังไม่ได้ครอบครองบ้าน เช่า โดยจำเลยยังทำการซ่อมแซมอยู่ ต่อมาจำเลยได้ทำผิดสัญญา เช่า โดยให้ผู้อื่น เช่า บ้านและเข้าครอบครองบ้าน เช่า ตลอดมาจนบัดนี้ โจทก์ทักท้วงในการที่จำเลยผิดสัญญา จำเลยตกลงจะคืนค่า เช่า ให้โจทก์ แต่ได้ผัดผ่อนไม่มีสิ้นสุด โจทก์จึงฟ้องขอให้จำเลยส่งบ้านหรือถ้าไม่สามารถส่งบ้านก็ให้จำเลยคืนเงินค่า เช่า ให้โจทก์ จำเลยให้การปฏิเสธว่าจำเลยได้ทำผิดสัญญา บ้านของจำเลยที่ให้ เช่า พร้อมที่จะให้โจทก์ครอบครองเสมอ แต่โจทก์บอกปัดไม่เข้าครอบครองเป็นการสละสิทธิการ เช่า เอง จึงไม่มีสิทธิจะเรียกร้องเอาเงินค่า เช่า คืนได้ ศาลชั้นต้นฟังว่า เมื่อถึงกำหนดวันเริ่มการ เช่า โจทก์ยังไม่เข้าครอบครองทรัพย์ที่ เช่า โจทก์ก็ยังไม่ถือว่าจำเลยผิดสัญญา ต่อมาจำเลยจะขอให้คนอื่นเช้า โจทก์ยินยอมแต่ขอเงินค่า เช่า คืน เมื่อจำเลยให้คนอื่น เช่า แล้วไม่ชำระเงินให้โจทก์ตามที่ขอผัด ต้องฟังว่าโจทก์ตกลงเลิกสัญญาแล้ว โจทก์จึงไม่มีสิทธิบังคับให้จำเลยส่งบ้าน เช่า และเมื่อบังคับให้ส่งบ้าน เช่า ไม่ได้ ก็จะบังคับให้จำเลยคืนเงินค่า เช่า ไม่ได้ดุจกัน จึงพิพากษายกฟ้องโจทก์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าโจทก์จำเลยได้ตกลงกัน โดยจำเลยจะเอาบ้านไปให้คนอื่น เช่า แล้วสัญญาจะคืนค่า เช่า ที่รับไปล่วงหน้านั้นให้แก่โจทก์ เมื่อเลิกสัญญากันแล้ว คู่สัญญาต้องคืนสู่ฐานะเดิม จำเลยจึงต้องคืนเงินค่า เช่า ให้โจทก์ ข้อเท็จจริงที่ฟังได้ดังนี้ไม่เป็นการนอกฟ้อง เพราะฟ้องโจทก์ได้กล่าวไว้แล้วว่า จำเลยผิดสัญญา และจำเลยตกลงยินยอมจะคืนเงินค่า เช่า ให้โจทก์ด้วย ซึ่งจำเลยก็มิได้ต่อสู้ประการใดในข้อนี้ จึงพิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้จำเลยคืนเงินค่า เช่า ให้โจทก์ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาพิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 570/2488 นายอาร์ เอซาลบาย โจทก์ นายสมพร บุญนาค จำเลย ป.พ.พ. ม. 388 , ม. 391 ป.วิ.พ. ม. 84 , ม. 142 , ม. 183