ฎีกาที่ 1029/2485

การตีความไนพินัยกัมต้องพยายามไห้ได้เจตนาอันไกล้เคียงของเจ้า มรดก เสมอ

ข้อเท็ดจิงได้ความว่า เจ้า มรดก ได้ทำพินัยกัมยกทรัพย์ มรดก ทั้งหมดไห้จัดการทำบุญกุสลไนพระพุทธสาสนาโดยตั้งไห้นางสาวบุญเรือง ตั้งตรงจิตเปนผู้จัดการ มรดก แต่นางสาวบุญเรืองได้ถูกสาลพิพากสาไห้ถอนการเปนผู้จัดการ มรดก เสียแล้ว จำเลยจึงร้องขอเปนผู้จัดการ มรดก ต่อไป แต่ข้อความไนพินัยกัมเรื่องจัดตั้งผู้จัดการ มรดก มีว่า ข้าพเจ้าขอตั้งไห้นางสาวบุญเรืองพี่สาวของข้าพเจ้าเปนผู้จัดการทรัพย์ มรดก ของข้าพเจ้า ถ้าหากนางสาวบุญเรืองพี่สาวของข้าพเจ้า ถ้าหากนางสาวบุญเรืองพี่สาวของข้าพเจ้าวายชนม์เสียก่อนข้าพเจ้าข้าพเจ้าขอตั้งไห้นางสาวสังวาลย์น้องสาวของข้าพเจ้าเปนผู้จัดการ หรือถ้าวายชนม์แล้ว นางสาวบุญเรืองจึงวายชนม์ลงอีก แต่ยังมิทันจัดการไห้เส็ดไปตามความหมายข้อ 1 แห่งพินัยกัมก็ดี ข้าพเจ้าขอตั้งไห้นางสาวสังวาลย์น้องสาวข้าพเจ้า แต่ถ้าข้าพเจ้าวายชนม์ลงนางสาวบุญเรือ นางสาวสังวาลย์ยังมีชีวิตหยู่ด้วยกัน ก็ขอไห้นางสาวบุญเรืองพี่สาวข้าพเจ้าเปนผู้จัดการตามพินัยกัมคนเดียวเท่านั้น สาลอุธรน์พิจารนาแล้วพิพากสายืนตามสาลชั้นต้นว่าจำเลยไม่มีสิทธิดีกว่าโจทไนการที่จะเปนผู้จัดการ มรดก รายนี้ตามกดหมาย จำเลยดีกา สาลดีกาเห็นว่าการตีความพินัยกัมนั้นต้องพยายามไห้ได้เจตนาอันไกล้เคียงของเจ้า มรดก จะถือเอาเคร่งครัดตามตัวหนังสือเสมอไปหาได้ไม่ เว้นแต่เจตนาตามตัวหนังสือที่ได้สแดงออกจะชัดเจนแน่นอน เรื่องนี้ต้องสมมติเอาว่าหากเจ้า มรดก กลับมีชีวิตขึ้นไปชนะนี้และเห็นแล้วว่านางสาวบุญเรืองเปนผู้จัดการ มรดก ไม่ได้ต่อไป จะมีไครต่อไปเล่าที่เจ้า มรดก เชื่อถือไว้วางไจไห้เปนผู้จัดการ มรดก วิญญูชนต้องเห็นเปนหนึ่งแน่ว่าก็คือโจทซึ่งเปนน้องสาวของเขานั่นเอง ที่สาลล่างตีความไนพินัยกัมเปนการถูกต้องแล้ว จึงพิพากสายืนตาม ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1029/2485 นางสาวสังวาลย์ ตั้งตรงจิต โจทก์ กรมการสาสนา จำเลย ป.พ.พ. ม. 10 , ม. 132 , ม. 1712 , ม. 1713