ฎีกาที่ 1080/2484

เครื่องจักร์ขุดแร่รับกระแสไฟจากเครื่องเกิดกำลังไฟฟ้า ต้องเสีย ภาษี ต่างหากจากเครื่องไฟฟ้าที่ได้เสีย ภาษี แล้ว วิธีการเก็บ ภาษี โรงงานอุตสาหกรรมโดยคิดตามกำลังแรงม้าที่ปรากฎบนเครื่องจักร์นั้น เมื่อผู้เสีย ภาษี มิได้คัดค้านจำนวนแรงม้าอย่างใด ก็เก็บตามประมวลรัษฎากรมาตรา 79(2)(ข)

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ประกอบการอุตสาหกรรมขุดแร่โดยใช้เครื่องจักร์เมอร์ลิสดีเชล 3 เครื่องรวมกำลังแรงม้า 990 แรงทำให้เกิดกำลังไฟฟ้าซึ่งเสีย ภาษี แล้ว แต่เครื่องจักร์เมอร์ลิสดีเชลนี้นำกำลังไปใช้ขุดแร่โดยตรงไม่ได้ จึงต้องมีเครื่องจักร์อีเล็กตริกมอเตอร์รับกระแสไฟไปหมุนเครื่องจักร์ขุดแร่ เครื่องมอเตอร์นี้ไม่มีลูกสูบ ไม่สามารถคำนวณแรงม้าได้ตามกฎกระทรวงการคลังออกตามความในประมวลรัษฎากร(ฉะบับที่ 3) จำเลยเก็บ ภาษี เครื่องมอเตอร์อิก เป็นการเก็บ ภาษี 2 ซ้ำ ขอให้ศาลบังคับคืนจำเลยให้การว่า เครื่องมอเตอร์เป็นเครื่องกลต่างหากจากเครื่องเมอร์ลิสดีเชลที่เสีย ภาษี แล้ว และมีกำลังทำงานได้เต็มที่ตามกำลังแรงม้าดังที่ปรากฎอยู่บนเครื่อง จึงไม่เป็นการเก็บ ภาษี 2 ซ้ำ ส่วนที่เครื่องไม่มีลูกสืบนั้น บนเครื่องก็มีจำนวนแรงม้าแสดงซึ่งอาจเก็บ ภาษี ได้ ไม่จำต้องคำนวณแรงม้าตามกฎกระทรวงการคลัง ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันให้โจทก์ชะนะ โดยกล่าวว่าเครื่องมอเตอร์ไม่มีลูกสูบคำนวณแรงม้าตามกฎกระทรวงการคลังไม่ได้ กฎกระทรวงนี้มิได้กำหนดวิธีคำนวณอย่างอื่น จึงคำนวณม้าตามที่มีบอกอยู่บนเครื่องไม่ได้ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าประเด็นที่โจทก์ว่า เป็นการเก็บ ภาษี 2 ซ้ำนั้น มีฎีกาที่ 243/2484 วินิจฉัยไว้ว่า เครื่องจักร์กลใช้ทำการขุดแร่ต่างหากจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าต้องเสีย ภาษี ต่างหาก ส่วนประเด็นที่ว่าเครื่องมอเตอร์ไม่มีลูกสูบ จะคำนวณแรงม้าไม่ได้ตามกฎกระทรวงการคลัง ฯ (ฉะบับที่ 3) นั้น ก็มีบทบัญญัติในประมวลรัษฎากรมาตรา 79 (ข) (2) ว่า "ถ้าเป็นโรงอุตสาหกรรมให้คิดจากกำลังที่เครื่องจักร์อาจทำการได้ฯลฯ" ซึ่งบนเครื่องมอเตอร์ก็มีระบุจำนวนแรงม้าไว้ว่าทำการได้เพียงใดอยู่แล้ว จึงคำนวณ ภาษี ได้ และโจทก์มิได้โต้แย้งคัดค้านในจำนวนแรงม้าที่ปรากฎบนเครื่องมอเตอร์นั้นแต่อย่างใดจึงพิพากษากลับศาลล่างให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1080/2484 นายนิลกาว ผู้จัดการบริษัทระนอง คอนโซลิเดเต็ดติน จำกัด โจทก์ หลวงวรรณศิลปิน สรรพากร จังหวัดระนอง นายพืชน์ เตชะคุปต์ ข้อหลวง ประจำจังหวัดระนอง จำเลย ป.รัษฎากร ม. 78 วรรค4