ฎีกาที่ 563/2483

ที่ดิน เมื่อจำเลยแถลงรับว่าโจทก์ครอบครอง ที่ดิน มา 10 ปี กว่าแล้ว กรณีเข้าข้อสันนิษฐานว่าโจทก์ได้ครอบครองเพื่อตนเองโดยสุจริตสงบและเปิดเผย ถ้าจำเลยกล่าวอ้างว่าโจทก์ครอบครองแทนเพื่อทำนาต่างดอกเบี้ยแล้วจำเลยก็ต้องสืบก่อนเพราะมีข้อสันนิษฐานของ เป็นคุณแก้โจทก์แล้ว

โจทก์ฟ้องว่าตาและยายของจำเลยได้ขายที่รายพิพาทแก่โจทก์โดยทำหนังสือสัญญาซื้อขายโอนทะเบียนกัน ต่อมาตาและยายจำเลยตายจำเลยให้เจ้าพนักงานหอทะเบียน ที่ดิน ประกาศรับมฤดกและขอให้เรียกโฉนด ที่ดิน จาก โจทก์ โจทก์จึงขอให้ศาลแสดงว่าโจทก์มีกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน รายพิพาทจำเลยต่อสู้ว่า โจทก์รับมอบ ที่ดิน ในฐานะเป็นประกันเงินกู้ ศาลชั้นต้นเห็นว่าประเด็นตกหน้าที่จำเลยสืบก่อน และเมื่อพิจารณาคำพะยานโจทก์จำเลยแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าประเด็นตกหน้าที่โจทก์สืบก่อน เมื่อพิจารณาพะยานโจทก์แล้วพิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกาคัดค้านหน้าที่นำสืบ ศาลฎีกาเห็นว่า ประมวลแพ่งฯ มาตรา 1373 เป็นบทสันนิษฐานว่าผู้ใดเป็นผู้มีสิทธิครอบครอง แต่คดีนี้ จำเลยแถลงรับว่าโจทก์ครอบครองที่รายพิพาทมากว่า 10 ปี แล้วดังนั้นข้อสันนิษฐานตามมาตรา 1373 จึงไม่เกิดขึ้น การที่คู่ความเถียงกันว่า โจทก์ครอบครองอย่างใดคือครอบครองโดยปรปักษ์หรือครองครองแทนจำเลยโดยทำนาต่างดอกเบี้ยนั้น กรณีเข้าอยู่ในข้อสันนิษฐาน ตามมาตรา 1369 และมาตรา 1370 ว่า โจทก์ยึดถือเพื่อตนเองโดยสุจริต สงบและเปิดเผย เมื่อข้อสันนิษฐานเป็นคุณแก่โจทก์ดังนี้จำเลยอ้างเป็นอย่างอื่นว่าโจทก์มิได้ครอบครองเอง แต่ครอบครองแทนเจ้าของโดยทำนาต่างดอกเบี้ย คดีก็ตกเป็นหน้าที่จำเลยสืบก่อน แต่เมื่อได้พิจารณาคำพะยาน จำเลยแล้วเห็นว่าโจทก์ได้รับมอบที่นารายพิพาทนี้ทำต่างดอกเบี้ย มิได้ครอบครองเพื่อตนเอง ไม่มีทางได้กรรมสิทธิ์พะยานโจทก์หักล้างไม่ได้ในข้อนี้ จึงพิพากษายืนตามศาลล่างทั้ง 2 ที่ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 563/2483 นายฮวด พฤกวัน โจทก์ นางฮวด พฤกวัน โจทก์ นางสอย หรือ ซ้อน หลีพัน ล. ป.พ.พ. ม. 1373 , ม. 1369 , ม. 1370 ป.วิ.พ. ม. 84