ฎีกาที่ 984/2482

สัญญา เช่าซื้อ เป็นเงินไม่ถึง 100 บาทก็ต้องเสียอากรแสตมป์ 10 สตางค์ ข้าหลวงประจำจังหวัดมีอำนาจฟ้องเรียกค่าอากรแสตมป์ที่ไม่ปิดและที่ต้องเสียเพิ่มได้ เจ้าพนักงานเปรียบเทียบและปรับฐานไม่ปิดอากรแสตมป์และจำเลยได้ชำระค่าปรับไปแล้วนั้นไม่ตัดอำนาจเจ้าหน้าที่ที่จะฟ้องเรียกค่าอากรที่ขาดและที่ถูกเรียกเพิ่ม กรณีที่โจทก์ชนะคดีเต็มตามฟ้องแต่ศาลให้ค่าธรรมเนียมเป็นพับไป

จำเลยได้ทำหนังสือสัญญา เช่าซื้อ รถจักรยานไว้กับผู้มีชื่อเป็นเงิน 35 บาท แต่ไม่ได้ปิดอากรแสตมป์จนพ้น 3 เดือนแล้ว เจ้าพนักงานได้เรียกร้องให้จำเลยเสียเงินเพิ่มอากรตามกฎหมายเป็นเงิน 25 บาทหลายครั้งจำเลยไม่ยอมชำระให้ โจทก์ขอให้บังคับจำเลยเสียค่าอากรแสตมป์ 10 สตางค์และเสียค่าอากรเพิ่มอีก 25 บาท ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ข้าหลวงประจำจังหวัดมีอำนาจฟ้องคดีนี้ การที่เจ้าพนักงานเปรียบเทียบปรับจำเลยในทางอาญาไปแล้ว เป็นส่วนหนึ่งต่างหากจากหน้าที่ของจำเลยจะต้องรับผิดเสียค่าอากรเพิ่มในทางแพ่ง ไม่ทำให้จำเลยพ้นความรับผิดชอบในทางแพ่ง ดังที่จำเลยต่อสู้ แต่เห็นว่าสัญญา เช่าซื้อ กันเพียง 35 บาท ไม่ถึง 100 บาทยังไม่ต้องเสียค่าอากรแสตมป์ตามกฎหมาย จึงพิพากษายกฟ้องโจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาข้อกฎหมายว่า สัญญา เช่าซื้อ ทรัพย์สินราคา 35 บาทก็ต้องเสียอากรแสตมป์ ศาลฎีกาเห็นว่า ตามพ.ร.บ.อากรแสตมป์ระบุว่า เช่าซื้อ ทรัพย์สินใด ๆ ทุกจำนวนเงิน 100 บาทหรือเศษของ 100 บาทแห่งราคาทั้งหมด ค่าอากรแสตมป์ 10 สตางค์นั้นเศษของ 100 บาท หรือไม่ถึง 100 บาทก็ต้องเสียค่าอากร 10 สตางค์ สัญญานี้จึงต้องเสียค่าอากร 10 สตางค์ พ.ร.บ.อากรแสตมป์ (ฉะบับที่ 4) พ.ศ.2479 มาตรา 5 เจ้าพนักงานมีอำนาจเรียกค่าอากรดพิ่มได้ตามมาตรา 3 ข้อ 2 ข. โดยให้เสียเงินเพิ่มอากรเป็นเงิน 5 เท่าของจำนวนเงินอากรที่จำเป็นต้องปิดหรือเป็นเงิน 25 บาทแล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า ส่วนปัญหาอย่างอื่นเห็นพ้องด้วยศาลล่าง จึงพิพากษากลับศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยเสียค่าอากรแสตมป์ 10 สตางค์และเสียค่าอากรเพิ่มอีก 25 บาท ค่าธรรมเนียมให้เป็นพับไป ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 984/2482 ข้าหลวงประจำจังหวัดลำพูด โจทก์ นายถนอม รื่นนารีนารถ จำเลย พ.ร.บ.อากรแสตมป์ พ.ศ.2475 พ.ร.บ.อากรแสตมป์ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2479 กฎกระทรวงการคลัง ฉบับที่ 4 (พ.ศ.2479) ป.วิ.พ. ม. 161