ฎีกาที่ 704/2482

พฤตติการณ์ที่ถือว่ากิจการสำเร็จโดยนายหน้า, เมื่อกิจการสำเร็จเพราะนายหน้าแล้ว คู่สัญญาต้องจ่ายค่านายหน้าตามสัญญาจะยกเอาข้อที่ตัวไปตกลงให้ค่านายหน้าแก่ผู้อื่นอีกมาแก้ตัวให้พ้นความรับผิดไม่ได้

ได้ความว่าจำเลยที่ 1 ตกลงให้โจทก์ที่ 1 เป็นนายหน้า จำนอง ที่ดิน โจทก์จึงไปหานางกิมซ่วนให้เป็นผู้รับ จำนอง และได้นำนางจีบผู้แทนนางกิมซ่วนไปดูที่และได้ต่อรองเรื่องต้นเงินและดอกเบี้ยกันแล้ว โจทก์ไปบอกจำเลยที่ 1 และกลับมาบอกนางกิมซ่วน ๆ กลับบอกว่าเงินไม่พอต้องไปชวนแม่เข้าหุ้นแล้วโจทก์ก้ป่วนไปอยู่โรงพยาบาล แต่ได้มอบหมายให้นางเขียวกับนางจีบจัดการแทนต่อมา 5-6 วันนางเขียวได้พานางจีบนางกิมซ่วนไปเฝ้าจำเลยที่ 1 แต่ยังไม่ตกลงกันอย่างไร ต่อมา อีก 4-5 วันนางเขียวพานางกิมซ่วนกับจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาไปเฝ้าจำเลยที่ 1 แล้วก็ตกลง จำนอง กันระหว่างจำเลยที่ 1 กับจำเลยที่ 2 ในคราวนี้ ฝ่ายจำเลยต่อสู้ว่าการ จำนอง สำเร็จโดยจำเลยที่ 2 ไปติดต่อกับจำเลยที่ 1 เอง จำเลยจึงไม่ต้องให้ค่านายหน้าแก่โจทก์ ศาลแพ่งพิพากษาให้จำเลยที่ 1 ชำระค่านายหน้าแก่โจทก์ที่ 1 ตามสัญญา ศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้อง ศาลฎีกาตัดสินว่า การ จำนอง สำเร็จด้วยการวิ่งเต้นของโจทก์ที่ 1 ส่วนข้อที่ว่านางกิมซ่วนไม่ได้เป็นผู้แทนโจทก์และมิได้ทำหน้าที่ในฐานะนายหน้านั้น เห็นว่านางกิมซ่วนอยู่ในฐานะผู้รับ จำนอง จะรับ จำนอง เองหรือให้ใครรับ จำนอง ก็มีผลเหมือนกัน และเห็นว่าการที่จำเลยที่ 1 เสียค่านายหน้าให้แก่จำเลยที่ 2 โดยคำขอร้องของจำเลยที่ 2 นั้นเป็นอีกส่วน 1 ไม่เกี่ยวกับโจทก์ จึงพิพากษายืนตามศาลแพ่ง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 704/2482 นางศิริ กับพวก โจทก์ หม่อมเจ้าหญิงภักตร์พิสุทธิ์ กับพวก จำเลย ป.พ.พ. ม. 845