ฎีกาที่ 1047/2482

จำเลยแลหัวหน้าผู้บังคับบัญชา+จำเลยกระทรวงการคลังแต่งตั้งให้เป็นข้าราชการประเภทลูกจ้าง หัวหน้าเป็นผู้ดูแลเก็บเงินค่า เช่า ทรัพย์สินส่วนพระมาหากษัตริย์ ได้ใช้ให้จำเลยมีหน้าที่ไปเก็บเงินค่า เช่า มาส่งให้แก่หัวหน้า เมื่อจำเลยยังยอกเอาเงินนั้นไป จำเลยไม่มีผิดตามกฎหมายอาญามาตรา 131 แต่มีผิดตามกฎหมายอาญามาตรา 319(3) ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำคุก 4 ปี ตามกฎหมายอาญามาตรา 131 ศาลอุทธรณ์แก้ให้จำคุก 2 ปีตามมาตรา 314 เรียกว่าแก้มากฎีกาในข้อเท็จจริงได้

จำเลยเป็นเสมียนอยู่ในบังคับบัญชาของนายจำซึ่งเป็นหัวหน้าและเป็นผู้ดูแลเก็บเงินค่า เช่า ทรัพย์สินส่วนพระมาหากษัตริย์ ทั้งจำเลยแลนายจำกระทรวงการคลังแต่งตั้งให้เป็นข้าราชการประเภทลูกจ้าง นายจำเป็นผู้ออกใบเสร็จให้จำเลย แล้วจำเลยเอาใบเสร็จนั้นไปเก็บเงินค่า เช่า เมื่อรับเงินค่า เช่า แล้วจำเลยเป็นผู้เซ็นนามลงในใบรับเงินและต้นขั้วทุกฉะบับ แล้วนำเงินกับต้นขั้วใบเสร็จส่งนายจำ ๆ เป็นผู้นำส่งเงินนั้นต่อไป จำเลยเก็บเงินได้มาแล้วยักยอกเอาเงินนั้นไว้เป็นประโยชน์ส่วนตัวเสีย ศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษจำเลยตามกฎหมายอาญามาตรา 131 ให้จำคุก 4 ปี ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยไม่ได้เป็นเจ้าพนักงานมีหน้าที่ปกครองรักษาทรัพย์ จำเลยเป็นเพียงเสมียนอยู่ในบังคับของนายจำผู้เป็นเจ้าพนักงานเก็บเงิน นายจำใช้ให้จำเลยไปเก็บแทนเท่านั้น ลงโทษฐานเป็นเจ้าพนักงานมีหน้าที่เก็บแทนเท่านั้น ลงโทษฐานเป็นเจ้าพนักงานมีหน้าที่เก็บเงินค่า เช่า ไม่ได้ จึงพิพากษาแก้ให้ลงโทษตามกฎหมายอาญามาตรา 314 จำคุก 2 ปี โจทก์จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า (1) คดีนี้เรียกได้ว่าศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้มาก ไม่ใช่แก้เล็กน้อยเพราะแก้บทและฐานความผิดทั้งกำหนดโทษจำเลยฎีกาข้อเท็จจริงได้. (2) เห็นว่าลงโทษจำเลยตาม ม.131 ไม่ได้ เพราะจำเลยไม่ได้เป็นเจ้าพนักงานปกครองรักษาเงินรายนี้ นายจำหัวหน้าผู้บังคับบัญชาใช้ให้จำเลยมีหน้าที่ไปเก็บเงินค่า เช่า มาส่งให้นายจำเท่านั้น ความผิดของจำเลยต้องด้วยกฎหมายอาญามาตรา 319 (3) จึงพิพากษาแก้ให้จำคุกจำเลย 3 ปี ตามกฎหมายอาญา มาตรา 319 (3) ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1047/2482 อัยยการชลบุรี โจทก์ นายฮวด ศุธวัฒนา จำเลย ป.อ. ม. 131 , ม. 314 , ม. 319 (3) ป.วิ.อ. ม. 218