ฎีกาที่ 1344/2482

โจทก์ได้ ภาระจำยอม เหนืออสังหาริมทรัพย์ของจำเลยมาไม่ใช่โดยทางนิติกรรมโจทก์ต้องเป็นผู้ไปขอจดทะเบียน ภาระจำยอม นั้นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เองหาใช้หน้าที่ของจำเลยผู้เป็นเจ้าของภาระทรัพย์ไม่ โจทก์ได้ ภาระจำยอม เหนืออสังหาริมทรัพย์ของจำเลยโดยไม่ใช่ทางนิติกรรมโจทก์ยังไม่มีสิทธิ์มาฟ้องขอให้ศาลบังคับจำเลยให้ยอมให้จดทะเบียน ภาระจำยอม เหนือทรัพย์นั้น ในเมื่อโจทก์ยังมิได้ ไปขอจดทะเบียนหรือปรากฏว่าจำเลยแสดงการไม่ยินยอม ขัดขวางหรือทำผิดต่อ ภาระจำยอม อย่างใดอันเป็นมูลที่โจทก์จะยกขึ้นฟ้องได้ตามประมวลวิธีพิจารณาแพ่ง ม.55.

โจทก์ฟ้องขอให้ศาลแสดงว่าที่รายพิพาทเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน หรือหาไม่ก็ให้บังคับจำเลยจัดการจดทะเบียน ภาระจำยอม ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่า เมื่อจำเลยรับโอนมฤดกที่พิพาทรายนี้แล้ว บังคับให้ให้จดทะเบียน ภาระจำยอม ลงไว้ด้วย ศาลฎีกาเห็นว่า ภาระจำยอม รายพิพาทนี้เป็นทรัพยสิทธิซึ่งโจทก์ได้มาไม่ใช่โดยทางนิติกรรม( ภาระจำยอม เหนือทรัพย์รายพิพาทซึ่งจะเป็นของจำเลย) ตามป.พ.พ.ม.1299 โจทก์มีสิทธิที่จะขอจดทะเบียน ภาระจำยอม นั้นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้ กล่าวคือ โจทก์ต้องเป็นผู้ขอจดทะเบียน จำเลยต้องยอมให้จดทะเบียนนั้น ถ้าจำเลยไม่ยอม โจทก์จึงจะมีสิทธิฟ้องขอให้บังคับจำเลยให้ยอม ตามฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฎว่าโจทก์ร้องขอจดทะเบียน ภาระจำยอม ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ และไม่ปรากฎว่าจำเลยไม่ยอมให้จดหรือขัดขวางแม้แต่จะโดยปริยายก็ดี กลับปรากฎว่าจำเลยมิได้ทำผิด ภาระจำยอม แต่อย่างใด จำเลยก็ต่อสู้ว่า ก่อนฟ้องโจทก์ไม่ได้บอกกล่าวแสดงความประสงค์แก่จำเลยแต่อย่างใดเลย เมื่อเป็นเช่นนี้โจทก์จึงยังไม่มีมูลกรณีที่จะฟ้องร้องขอให้ศาลบังคับจำเลย จำเลยยังไม่ได้ทำอะไรให้เกิดข้อโต้เถียงขึ้นซึ่งโจทก์จะฟ้องได้ตามประมวลวิธีพิจารณาแพ่ง ม.55 จึงพิพากษากลับศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1344/2482 นางสาวจู บุญทู้ กับพวก โจทก์ นางหรุ่น ประกอบผล กับพวก จำเลย ป.วิ.พ. ม. 55 ป.พ.พ. ม. 1299 , ม. 1382