ฎีกาที่ 1283/2480

กู้เงินกันแล้วผู้กู้มอบ ที่ดิน และโฉนดให้ผู้ให้กู้ครอบครองและเก็บผลประโยชน์จาก ที่ดิน นั้นการยึดถือ ที่ดิน ของผู้ใหด้กู้ตามลักษณดังนี้เป็นทรัพยสิทธิอย่างหนึ่ง เมื่อมิได้นำไปจดทะเบียนย่อมเป็นโมฆะใช้บังคับกันมิได้ ต้องคืนที่ให้ผู้กู้สิทธิเก็บกิน ประมวลวิธีพิจารณาความแพ่ง ม. 178 149 ฟ้องแย้ง ค่าธรรมเนียม

โจทก์ฟ้องว่าบิดาโจทก์ทำหนังสือกู้เงิน ม. ไป 80 บาท มอบที่นารายพิพาทพร้อมทั้งโฉนดสำหรับที่ให้ยึดถือทำกินแทนเงินกู้ บัดนี้บิดาโจทก์และ ม. ตายแล้วโจทก์ผู้รับมฤดกบิดาได้นำเงิน 80 บาทไปชำระให้จำเลยผู้รับมฤดก ม.แล้ว และขอรับโฉนดคืน อ้างว่าเป็นหนี้อยู่ 800 บาท จึงขอบังคัลให้จำเลยมอบ ที่ดิน และโฉนดให้โจทก์ จำเลยให้การว่า จำเลยเป็นผู้รับมฤดก ม. ถ้าโจทก์ต้องการนำเงิน 800 บาท ชำระก่อน ศาลฎีกาตัดสินว่าสิทธิยึด ที่ดิน ของผู้อื่นไว้ในครอบครองเพื่อเก็บประโยชน์เช่นนี้เป็นทรัพย์สิทธิอย่างหนึ่งตามประมวลแพ่ง ฯ ม. 1299 ต้องจดทะเบียน เมื่อข้อความในสัญญาตอนที่ว่ามอบ ที่ดิน ให้เจ้าหนี้เก็บกินรายนี้ไม่ได้จดทะเบียนแล้วย่อมเป็โมฆะบังคับกันมิได้ จำเลยจึงไม่มีสิทธิยึอ ที่ดิน ของ โจทก์ไว้เก็บกินต่อไป ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นนั้นชอบแล้ว ส่วนในเรื่องหนี้สินที่โจทก์ จำเลยเถียงกันในเรื่องจำนวนเงินหนี้สินนั้นเมื่อจำเลยมิได้ฟ้องแย้งมาและมิได้เสียค่าธรรมเนียมขึ้นมา จึงไม่วินิจฉัยถึงแต่ไม่ตัดสิทธิจำเลยคืน ที่ดิน ให้โจทก์ตามศาลเดิม ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1283/2480 นายเสงี่ยม สีขาว โจทก์ นายแป๋ว วาจาสัตย์ ล. ป.ที่ดิน