ฎีกาที่ 1370/2479

โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยซึ่งเป็นข้าหลวงประจำจังหวัดออกตราจอง ที่ดิน ให้โจทก์จำเลยต่อสู้ว่า ที่ดิน รายนี้ทางราชการสงวนไว้เพื่อสาธารณประโยชน์เกี่ยวกับการพระสาสนา ดังนี้ศาลจะพิพากษาคดีเสียทีเดียวจะพิพากษาคดีเสียทีเดียวโดยไม่ฟังพะยานของทั้งสองฝ่ายไม่ได้. กิจการใดที่กฎหมายมอบให้เป็นหน้าที่ของเจ้าพนักงานวินิจฉัยได้ เจ้าพนักงานจะวินิจฉัยให้เป็นประการใดย่อมแล้วแต่กรณีและเหตุผลเป็นเรื่อง ๆ ไป. ค่าธรรมเนียม

คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าโจทก์ที่ 1 และ 2 ได้ก่นสร้าง ที่ดิน และปลูกธัญญพืชน์ตลอดมาแล้วโอนขายให้โจทก์ที่ 3 ๆ ไปขอออกตราจองต่อเจ้าพนักงาน ที่ดิน จำเลยเป็นข้าหลวงประจำจังหวัดได้ให้เจ้าพนักงาน ที่ดิน แจ้งข้อขัดข้องไม่ยอมออกตราจองให้โจทก์จึงขอให้บังคับให้จำเลยออกคำสั่งให้เจ้าพนักงาน ที่ดิน ออกตราจอง จำเลยให้การว่าที่รายพิพาทนี้ทางราชการสงวนไว้เกี่ยวแก่การพระสาสนา และตัดฟ้องว่าโจทก์ฟ้องจำเลยไม่ได้เพราะการออกตราจองไม่ใช่หน้าที่ข้าหลวงประจำจังหวัด ศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพะยานแล้วพิพากษาว่าตามพ.ร.บ.การออกโฉนด ที่ดิน ปี 127 ม.61 เมื่อรัฐบาลไม่ประสงค์ให้ผู้ใดมีกรรมสิทธิ์ใน ที่ดิน แปลงใดจะไม่ยอมออกตราจองให้ก็ได้ ฉะนั้นโจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องบังคับให้จำเลยให้สั่งออกตราจองให้ตามฟ้อง จึงให้ยกฟ้องโจทก์. ศาลฎีกาตัดสินว่าคดีนี้โจทก์จำเลยยังไม่ได้สืบพะยานหลักฐานพิศูจน์ข้ออ้างของตนจึงไม่มีพะยานหลักฐานพอจะวินิจฉัยคดี ส่วนข้อที่จำเลยโต้เถียงว่ากิจการใดที่มอบให้เป็นหน้าที่เจ้าพนักงานวินิจฉัยแล้วย่อมอยู่ในอำนาจเจ้าพนักงานจะวินิจฉัยประการใดก็ได้นั้น ย่อมแล้วแต่กรณีและเหตุผลเป็นเรื่องไป จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ให้โจทก์จำเลยมีโอกาศสืบพะยานหลักฐานตามประเด็นที่โต้แย้งกันจนสิ้นกระแสความแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1370/2479 นายทอง หวลห้อยที่ 1 ,นางเย็น ชะยะที่ 2 ,นางยัดฉี่ แซ่กวานที่ 3 โจทก์ พระพิชัยศรแผลง จำเลย ป.ที่ดิน พ.ร.บ.ออกตราจองที่ดินชั่วคราว ร.ศ.121