ฎีกาที่ 1186/2479

ก.ผู้รับประเมินมีหน้า+จำต้องเสียค่าภาษีโรงเรือนต่อเมื่อครบกำหนด 90 วันนับแต่วันได้รับแจ้งการประเมินจากเจ้าพนักงานแล้ว ค่าภาษีซึ่งครบกำหนดเสียภายหลังหรือในวันที่ศาลได้พิพากษาให้ผู้รับประเมินเป็นบุคคล ล้มละลาย แล้วไม่เป็นหนี้บุริมสิทธิตาม ม.57(2) ก.แห่งพ.ร.บ. ล้มละลาย

ได้ความว่าศาลพิพากษาให้จำเลยเป็นบุคคล ล้มละลาย เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2477 จำเลยเป็นหนี้ค่าภาษีโรงเรือนสำหรับ พ.ศ.2477 อยู่ 4 รายรายที่ 1-2 เจ้าพนักงานได้แจ้งรายการประเมินไปยังผู้รับประเมินเมื่อวันที่ 2 มกราคม 2477 รายที่ 3 วันที่ 29 สิงหาคม 2477 รายที่ 4 วันที่ 2 สิงหาคม 2477 ค่าภาษีทั้ง 4 รายนี้ผู้ร้องได้ขอให้เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์หักทรัพย์ของจำเลยใช้หนี้ก่อนอ้างว่ามีบุริมสิทธิตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย ร.ศ.130 ม.52(2) ก. เจ้าพนักงานสั่งยกคำร้องนี้เสียโดยอ้างเหตุว่าหนี้ทั้ง 4 รายนี้ครบกำหนดชำระเมื่อจำเลย ล้มละลาย แล้วผู้ร้องไม่มีบุริมสิทธิ คงได้แต่ส่วนเฉลี่ยตามธรรมดาเท่านั้นผู้ร้องอุทธรณ์ต่อศาล ๆ คงพิพากษายืนตามคำสั่งของเจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ ศาลฎีกาตัดสินยืนตามศาลล่างทั้ง 2 ว่าวันที่เจ้าพนักงานเก็บภาษีแจ้งรายการประเมินไม่ใช่วันครบกำหนดต้องเสียค่าภาษี เพราะพ.ร.บ.ภาษีโรงเรือนและที่ดิน ม.38 บ่งชัดว่าผู้รับประเมินยังไม่ต้องเสียภาษีจนกว่าจะครบ 90 วันนับแต่วันได้รับแจ้งความการประเมิน กำหนด 90 วันเป็นเงื่อนเวลากำหนดไว้เป็นประโยชน์แก่ลูกหนี้คือผู้รับประเมิน หนี้ค่าภาษี 4 รายนี้นับแต่วันที่เจ้าพนักงานแจ้งการประเมินได้ครบกำหนด 90 วันภายหลังเมื่อจำเลย ล้มละลาย แล้ว จะถือว่าเป็นหนี้ค่าภาษีที่ครบกำหนดชำระภายใน 6 เดือนก่อนคำพิพากษา ล้มละลาย เพื่อได้ประโยชน์ตามมาตรา 57(2) ก.แห่ง พ.ร.บ. ล้มละลาย ไม่ได้ และเห็นว่าตามประมวลแพ่ง ฯม.155 ที่โจทก์อ้างว่าเมื่อลูกหนี้ถูกศาลสั่งให้เป็นบุคคล ล้มละลาย แล้วจะถือเอาประโยชน์แห่งเงื่อนเวลาไม่ได้นั้นก็ดี แม้จะถือว่าหนี้ค่าภาษีครบกำหนดชำระในวันศาลพิพากษาให้จำเลย ล้มละลาย ก็ยังไม่พอจะให้ผู้ร้องได้สิทธิตาม ม.57(2) ก.ไม่เพื่อจะได้สิทธิตามมาตรานี้ ต้องเป็นหนี้ที่ค้างชำระมาก่อนวัน ล้มละลาย จึงพิพากษายืนตามศาลล่าง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1186/2479 พระองค์เจ้าสนิทพงศ์พัฒนเดช โจทก์ เจ้าพระยาอภัยราชา จำเลย ข้าหลวงประจำหวัดพระนครธนบุรี ผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 155