ฎีกาที่ 126/2479

อำนาจผู้ขาย ที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินซึ่งอยู่ในความดูแลของกระทรวงการคลัง ๆ ทำสัญญาจะ ซื้อขาย แก่เอกชนแม้จะยังมิได้รับอนุญาตจากรัฐบาลเพื่อออกกฤษฎีกาให้ขายได้ สัญญานั้นก็นับว่าสมบูรณ์

โจทก์มีที่ดินอยู่แปลงหนึ่ง เป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินซึ่งอยุ่ในความดูแลของโจทก์ จำเลยได้มีหนังสือถึงโจทก์ลงวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2474 ตกลงจะรับซื้อที่รายนี้ตารางวาละ 100 บาทตามราคาที่โจทก์เสนอขาย ตามหนังสือของจำเลยมีข้อความตอน 1 ว่า เพื่อให้โจทก์เสนอเรื่องและจัดการต่อไปจนกว่าจะสำเร็จ โจทก์จึงดำเนินการขออนุญาตรัฐบาลขายที่แห่งนี้ เวลาล่วงมาจนถึงวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ.2476 จึงได้มีพระราชกฤษฎีกาให้ขายที่แห่งนี้ได้ โจทก์จึงบอกให้จำเลยนำเงินมาชำระและทำหนังสือ ซื้อขาย ต่อกัน จำเลยบอกปัดไม่รับซื้อ อ้างว่าโจทก์ไม่โอนขายให้ในเวลาอันสมควร แลว่าโจทก์ไม่มีอำนาจขายที่นี้ บัดนี้ราคาที่ตกต่ำเหลือตารางวาละ 45 บาทโจทก์จึงฟ้องขอให้บังคับซื้อหรือใช้ค่าเสียหายรวม 330 บาทแก่โจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยทราบดีแล้วว่าการ ซื้อขาย ที่เช่นนี้จะต้องมีพระราชกฤษฎีกาดังปรากฎตามข้อความในหนังสือตกลง ซื้อขาย ที่จำเลยมีไปถึงโจทก์ซึ่งหมายความว่าขอให้โจทก์ขออนุญาตต่อรัฐบาลให้มีพระราชกฤษฎีกานั่นเอง การที่จำเลยเถียงว่าจำเลยหมายเพียงให้โจทก์เสนอแลจัดการตามลำดับชั้นเจ้าหน้าที่ในกระทรวงเท่านั้น เห็นว่าเป็นเพียงระเบียบภายในของการงานทั่วไป ไม่ใช่ธุระจำเลยจะขอ แต่การขออนุญาตรัฐบาลออกพระราชกฤษฎีกาให้ขายนั้น เป็นเรื่องพิเศษที่จะต้องตกลงกันให้แน่นอนเสียก่อน ฉะนั้นเวลาที่ล่วงไปเพียงเท่านี้หาเกินสมควรไม่ ข้อที่จำเลยว่าโจทก์ไม่มีอำนาจขายในขณะทำสัญญา เพราะยังมิได้มีพระราชกฤษฎีกาออกนั้น เห็นว่าโดยหน้าที่โจทก์ย่อมมีอำนาจขออนุญาตขายได้ แลก็ได้ขอสำเร็จจนออกพระราชกฤษฎีกาแล้ว จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่ให้จำเลยใช้ค่าเสียหาแก่โจทก์เป็นเงิน 330 บาท ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 126/2479 กระทรวงการคลัง โจทก์ นายใจ สุโกศล จำเลย ป.พ.พ. ม. 453-1336-1