ฎีกาที่ 345/2478

ผู้ ค้ำประกัน ไม่จำต้องชำระหนี้ก่อนหนี้ถึงกำหนด แม้จะปรากฏว่าลูกหนี้ไม่สามารถถือเอาประโยชน์แห่งเงื่อนไขเวลาได้ต่อไป เจ้าหนี้มีอำนาจสละประโยชน์แห่งเงื่อนเวลาเสียได้ แต่การสละนั้นไม่มีผลกระทบกระทั่งถึงคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งกันจะฟังได้รับแต่เงื่อนเวลานั้น

คดีนี้ได้ความว่า จำเลยที่ 1 กู้เงินโจทก์ไป 800 บาท สัญญากู้ลงวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ.2476 จำเลยที่ 2 เป็นผู้ ค้ำประกัน สัญญากู้แล ค้ำประกัน นี้มีกำหนดชำระภายในเวลา 2 ปี แต่ปรากฏว่าโจทก์ฟ้องคดีนี้ขึ้นเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ.2477 โดยกล่าวว่าจำเลยที่ 1 ถูกเจ้าหนี้อื่นฟ้องขอให้เอาโฉนดที่ให้ไว้เป็นประกันออกขายทอดตลาด จึงขอให้จำเลยใช้ต้นเงินแลดอกเบี้ย ศาลเดิมเห็นว่าแม้สัญญาจะยังไม่ถึงกำหนดชำระก็ดี แต่ปรากฏว่าจำเลยมีเจ้าหนี้ตามคำพิพากษากำลังจะถูกขายทอดตลาดและไม่สามารถชำระหนี้ให้แก่โจทก์ ๆ ย่อมมีอำนาจฟ้องร้องได้ตามประมวลแพ่งมาตรา 153-155 พิพากษาให้จำเลยที่1 ใช้เงิน 800 บาทแก่โจทก์ ถ้าไม่ใช้ให้จำเลยที่ 2 ใช้แทน ศาลอุทธรณ์ตัดสินยืนฉะเพาะจำเลยที่ 1 ส่วนจำเลยที่ 2 ให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้โจทก์จะมีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ได้ ก่อนถึงกำหนดเวลาตาม ม.155 ก็ดี แต่เห็นว่าสำหรับจำเลยที่ 2 นั้น ตามมาตรา 687 ผู้ ค้ำประกัน ไม่จำต้องชำระก่อนหนี้ถึงกำหนดถึงแม้ว่าลูกหนี้คือจำเลยที่ 1 จะไม่อาจถือเอาประโยชน์แห่งเงื่อนเวลาได้ต่อไปแล้ว ส่วนข้อที่ว่าโจทก์ได้บอกเลิกแลสละประโยชน์แห่งเงื่อนเวลาแล้วนั้น เห็นว่าตาม ม.154 วรรค 2 โจทก์สละเสียฝ่ายเดียวได้จริง แต่ไม่มีผลกระทบกระทั่งถึงประโยชน์ของจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งอันจะพึงได้รับแต่เงื่อนเวลานั้นจึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้อง สำหรับจำเลยที่ 2 เสีย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 345/2478 นางสาวปู้ท้อ วงษ์ใหญ่ - โจทก์ นางเปล่งที่ 1 นางเฮียะที่ 2 - ล ป.พ.พ. ม. 687