ฎีกาที่ 939-940/2478

เข้าหุ้นส่วนกันรับเป็นตัวแทนจำหน่ายน้ำมัน เมื่อบริษัทน้ำมันบอกเลิกไม่ให้หุ้นส่วนนั้นเป็นตัวแทนอีกต่อไป หาเป็นเหตุทำให้หุ้นส่วนนั้นเลิกจากกันตาม ม.1055(3)ไม่ ลงประกาศหนังสือพิมพ์ว่าหุ้นส่วนเลิกจากกันแล้วและว่าหุ้นส่วนผู้หนึ่งไม่ได้เป็นหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วนนั้นต่อไปแล้ว แต่ความจริงหุ้นส่วนนั้นยังหาได้เลิกจากกันไม่ ผู้ประกาศยอมต้องรับผิดในความเสียหายฐานเลมิดตาม ม.423 ประมวลวิธีพิจารณาแพ่ง ม.249 ประเด็นข้อใดที่มิได้เป็นประเด็นข้อทุ่มเถียงกันมาแต่ศาลชั้นต้น ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย

ได้ความว่าโจทก์จำเลยทำ สัญญา เข้าหุ้นส่วนกันใช้นามว่า "กงฮกหิ้นกงษี" และไม่ได้จดทะเบียนเป็นนิติบุคคล มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นตัวแทนจำหน่ายน้ำมันของบริษัท อ.แต่ใน สัญญา ไม่ได้กำหนดอายุ สัญญา หรือจะเลิก สัญญา อย่างใด ต่อมาดู สัญญา หุ้นส่วนนี้ได้ไปทำ สัญญา กับบริษัท อ.รับเป็นตัวแทนจำหน่ายน้ำมัน ใน สัญญา มีข้อความว่าคู่ สัญญา อาจบอกเลิก สัญญา ได้โดยแจ้งให้อีกฝ่ายหนึ่งทราบล่วงน่าเป็นหนังสือมีกำหนด 3 เดือน ตอ่มาโจทก์จำเลยไม่ปรองดองกันบริษัท อ. จึงบอกเลิก สัญญา กับโจทก์จำเลย จำเลยได้แจ้งเรื่องที่บริษัท อ. บอกเลิก สัญญา ไปให้โจทก์ทราบ และบอกให้โจทก์ไปชำระบัญชีแต่โจทก์ไม่ไป จำเลยที่ 1 ได้ลงประกาศในหนังสือพิมพ์ไทยใหม่ ใจความว่า ห้างหุ้นส่วนกงฮกหิ้นกงษีได้เลิกกันแล้วแต่วันที่ 1 ธันวาคม โจทก์ไม่เป็นหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วนต่อไป และภายหลังจากนั้นจำเลยทั้ง 2 ได้ทำ สัญญา กับบริษัทรับเป็นผู้แทนขายน้ำมันของบริษัทนั้นอีก แต่ทำ สัญญา ในนามกงฮกหิ้นกงษี แต่ลงนางจำเลย 2 คน เท่านั้น ไม่มีข้อโจทก์ใน สัญญา โจทก์จึงฟ้องจำเลยทั้ง 2 ว่าลงหนังสือพิมพ์เท็จ ขอให้ประกาศแก้และเรียกค่าเสียหาย 200 บาท ศาลล่างทั้ง 2 เห็นว่า สัญญา เข้าหุ้นส่วนรับเป็นผู้แทนจำหน่ายน้ำมันระหว่างโจทก์กับจำเลยนั้นยังไม่เลิกจากกัน กรณีไม่เข้ามาตรา 1055(3) ข้อความในประกาศจึงไม่ใช่ความจริง จำเลยจึงต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแต่โจทก์ไม่ได้แสดงว่าเสียหายอย่างไรเท่าใด พิพากษาให้จำเลยทั้งสองประกาศแก้ไขข้อความที่ลงประกาศในหนังสือพิมพ์ไทยใหม่ จำเลยฎีกาว่า 1. การเป็นตัวแทนของบริษัท อ. เป็นกิจการตาม ม.1055(3) เมื่อบริษัท อ. บอกเลิก หุ้นส่วนต้องเลิก 2.การที่บริษัทอ.บอกเลิก สัญญา ตัวแทนขายน้ำมันก็เพราะบริษัทรังเกียจโจทก์อันแสดงว่าหุ้นส่วนจะทำการติดต่อกับบริษัทไม่ได้ ในเมื่อโจทก์ยังเป็นหุ้นส่วนอยู่ หุ้นส่วนนี้มีเหตุเหลือวิสัยจะดำรงอยู่ตามมาตรา 1057(3) 3. การประกาศหนังสือพิมพ์ไม่เป็นการเลมิดตามมาตรา 423 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ฎีกาข้อ 2 ของจำเลยนั้นมิได้เป็นข้อทุ่มเถียงกันมาแต่ต้นศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย สำหรับฎีกาข้อ 1 นั้น เห็นว่ากรณีเรื่องนี้ไม่เข้ามาตรา 1055 ข้อ 3 เพราะหุ้นส่วนอาจร้องขอกับบริษัท อ. ขอทำ สัญญา ใหม่ในนามของหุ้นส่วนเดิมได้ และเรื่องนี้จำเลยทั้ง 2 ก็ได้ สัญญา ใหม่กับบริษัท อ. ในนามของห้างหุ้นส่วนเดิมซึ่งเท่ากับทำแทนโจทก์ เพราะโจทก์ยังเป็นหุ้นส่วนอยู่ ส่วนฎีกาข้อ 3 นั้นเห็นว่าการที่จำเลยลงหนังสือพิมพ์อันผิดไปจากความจริงเป็นที่เสียหายแก่โจทก์ กรณีเข้ามาตรา 423 จึงพิพากษายืนตามศาลล่างทั้งสอง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 939 - 940/2478 พันผักจิตตแจ้ง โจทก์ นายข้อตุนหยินที่ 1 นายผอง ไทรงามที่ 2 จำเลย นายข้อตุนหยินที่ 1 นายผอง ไทรงามที่ 2 โจทก์ พันผักจิตต์แจ้ง จำเลย ป.พ.พ. ม. 1055 4 (3)