ฎีกาที่ 1104/2477

การให้อนุญาตของสามีตาม ม.38 นั้นจะต้องให้ไว้โดยชัดแจงโดยความทั่ว ๆ ไปหรือเกี่ยวแก่ทรัพย์รายใด โดยฉะเพาะจะอนุมานเอาจากความประพฤตติของสามีอันเกี่ยวแก่นิติกรรมรายอื่นที่ภรรยาได้กระทำไปแล้วนั้นไม่ได้ สามีจะต้องได้กระทำไปโดยสุจริตจึงจะใช้สิทธิบอกล้างนิติกรรมอันเกี่ยวแก่สินบริคณห์ที่ภรรยาได้กระทำไปโดยมิได้รับอนุญาตจากสามี นันได้จำนอง ผู้รับจำนองได้รับจำนองสินบริคณห์จากหญิงมีสามีโดยมิได้สอบสาวนถึงสภาพแห่งทรัพย์สินนั้นย่อมต้องเสี่ยงภัยในการจำนองนั้นอาจถูกแสดง+เป็นโมฆะความประพฤตติของสามีเปิด+กาศให้ภรรยาทำให้บุคคล 3 หลงเข้าใจผิดในการที่ภรรยาทำนิติกรรมเกี่ยวแก่สินบริคณห์แล้ว สามีบอกล้างนิติกรรมนั้นไม่ได้ +ในโฉนด ที่ดิน การที่มีชื่อภรรยาในโฉนด ที่ดิน อันเป็นสินบริคณห์เป็นแต่เพียงให้เกิดข้อสันนิษฐานว่าภรรยามีกรรมสิทธิ

ได้ความว่า ที่ดิน รายพิพาทเป็นสินบริคณห์มีชื่อภรรยาโจทก์ในโฉนด ภรรยาโจทก์ได้เอาไปจำนองผู้อื่นไว้ ต่อมาโจทก์ได้ไถ่ ที่ดิน นั้นมาแล้ว และยังคงยินยอมปล่อยให้โฉนดอยู่ในความครอบครองของภรรยาทั้งที่รู้ว่าภรรยาตนเป็นคนชอบเล่นการพะนัน ภายหลังภรรยาได้นำ ที่ดิน นั้นไปจำนองไว้แก่บริษัทจำเลยเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ.2473 อีก เมื่อโจทก์ทราบโจทก์ได้มีหนังสือถึงบริษัทจำเลยลงวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ.2475 บอกล้างนิติกรรมที่ภรรยาได้ทำไว้ โดยอ้างเหตุว่าภรรยามิได้รับอนุญาตให้เอา ที่ดิน นั้นไปจำนองแล้วโจทก์จึงได้ยื่นฟ้องจำเลยในคดีนี้ ขอให้ศาลสั่งถอนสัญญาจำนองนั้นเสีย ศาลต่างประเทศตัดสินให้บริษัทจำเลยโอนกรรมสิทธิ ที่ดิน ในโฉนดกลับคืนให้ภรรยาโจทก์ ศาลอุทธรณ์ตัดสินกลับศาลเดิมให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ม.38 แห่งประมวลแพ่ง จักต้องตีความไปในทางที่มีความว่าถ้าหญิงมีสามีจำนองทรัพย์สินบริคณห์โดยมิได้รับอนุญาตจากสามีการจำนองนั้นเป็นโมฆียะ และการอนุญาตของสามีตามมาตรา 38 นั้นจะต้องให้ไว้โดยแจ้งชัดโดยความทั่ว ๆ ไปหรือเกี่ยวแก่ทรัพย์รายใดโดยฉะเพาะ จะอนุมานเอาจากความประพฤติ์ของสามีอันเกี่ยวแก่การจำนองรายอื่นที่ภรรยาได้กระทำไปนั้นไม่ได้ อนึ่งการที่มีชื่อภรรยาในโฉนดเป็นแต่เพียงให้เกิดข้อสันนิษฐานว่าภรรยามีกรรมสิทธิ เมื่อพิศูจน์ได้ว่า ที่ดิน เป็นสินบริคณห์ ผู้รับจำนองซึ่งมิได้สืบสวนว่าเป็นสินบริคณห์หรือไม่นั้น ย่อมเข้าเสี่ยงภัยในข้อที่การจำนองนั้นอาจถูกแสดงว่าเป็นโมฆะ แต่เห็นว่าเมื่อความประพฤติ์ของโจทก์เปิดโอกาศให้ภรรยาทำให้บุคคลภายนอกหลงเข้าใจผิดแล้ว โจทก์ก็ไม่มีสิทธิที่จะมาร้องต่อศาลขอให้เพิกถอนนิติกรรมที่ภรรยาได้กระทำไปเพราะโจทก์มิได้กระทำไปโดยสุจริต จึงตัดสินยืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1104/2477 นายร้อยโทขุนทรงนิติธรรม โจทก์ บริษัทเครดิตฟองซิเอร์เดอลินโดจีน จ.ล0 ป.พ.พ. ม. 38-5-137 ป.วิ.พ. ป.ที่ดิน