ฎีกาที่ 981/2477

การคำนวณค่าภาษีโรงเรือนโดยอาศัยคิดเทียบกับห้องที่อยู่ใกล้เคียงซึ่งเป็นปัญหาว่าจะเป็นการสมควรเพียงไรนั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริง คำตัดสินของอธิบดีสรรพากรเป็นเด็ดขาดนำคดีสู่ศาลไม่ได้ในเรื่องทรัพย์สินวางหรือชำรุดซึ่งเจ้าของขอลดหรือปลดค่าภาษี แต่ในเรื่องตั้งเกณฑ์ประเมินค่ารายปี เจ้าของย่อมนำคดีสู่ศาลได้

คดีนี้โจทก์เป็นเจ้าของตึกแถวตำบลบ้านแขกตึกขาว ตึกแถวของโจทก์ห้องที่ 771-773-774 โจทก์ให้คนอาศัยอยู่ฉะเพาะชั้นบน ห้องที่ 772 มีคนเช่าค้าขายทั้งชั้นบนชั้นล่าง ค่าเช่าเดือนละ 15 บาท ห้องที่ 777 คนเช่าอยู่ฉะเพาะชั้นบนค่าเช่าเดือนละ 7 บาท 50 สตางค์ ในการประเมินค่าภาษีโรงร้านพ.ศ.2476 เจ้าพนักงานถือหลักคำนวณเงินภาษีสำหรับห้องที่ 771 โดยคิดเทียบเหมือนว่ามีค่าเช่าเดือนละ 15 บาท หรือปีละ 180 บาทอย่างเดียวกับห้องเลขที่ 772 และห้องที่ 773-774 เจ้าพนักงานคิดเหมือนหนึ่งมีค่าเช่าห้องเดือนละ 10 บาทหรือปีละ 120 บาท โจทก์เห็นว่าห้องที่ 771-773-774 ควรคิดว่ามีค่าเช่าห้องเพียงเดือนละ 7 บาท 50 สตางค์ หรือปีละ 90 บาท อย่างเดียวห้องที่ 777 เพราะผู้อาศัยอยู่แต่ห้องชั้นบนเท่านั้น โจทก์จึงฟ้องเรียกค่าภาษีคืนเป็นเงิน 18 บาท 75 สตางค์ ศาลล่างทั้ง 2 พิพากษาให้โจทก์ชนะคดี ศาลฎีกาเห็นว่าการคำนวณค่ารายปีของห้องที่ 771-773-774 โดยอาศัยเทียบกับค่ารายปีของห้องที่ 777 หรือห้องที่ 772 นั้นก็ได้ชื่อว่าอาศัยความใน ม.8 พ.ร.บ. ภาษีโรงเรือนแล ที่ดิน พ.ศ.2475 มาตราเดียวกัน ทั้งมิได้ต่างความเห็นกันในการแปลความในมาตรานั้น จึงไม่ใช่ปัญหากฎหมาย แลปัญหาที่ว่าสมควรอย่างไรเห็นว่าต้องห้ามตาม ม.4 แห่ง พ.ร.บ.ฎีกาอุทธรณ์ พ.ศ.2461 เพราะเป็นข้อเท็จจริง ส่วน ม.41 แห่งพระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนแล ที่ดิน ที่ว่าคำตัดสินของอธิบดีกรมสรรพากรเป็นคำตัดสินของอธิบดี กรมสรรพากรเป็นคำตัดสินเด็ดขาดนั้นเห้นว่ามาตรานี้กล่าวถึงเรื่องทรัพย์สินว่างหรือชำรุดจะต้องซ่อมแซม ซึ่งเจ้าของทรัพย์หรือผู้รับประเมินขอลดหรือปลภาษี ไม่ใช่ปัญหาในคดีเรื่องนี้ปัญหาในคดีเรื่องนี้เป็นเรื่องว่าสมควรจะตั้งเกณฑ์ประเมินค่ารายปีอย่างไร ซึ่งตามมาตรา 31 ให้ผู้รับประเมินนำคดีขึ้นสู่ศาลได้แลศาลพิพากษาแก้คำชี้ขาดของอธิบดีกรมสรรพากรได้ตามความใน ม.32 จึงพิพากษายืนตามศาลล่าง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 981/2477 คุณหญิงเนื่องพิศาล โจทก์ หม่อมเจ้าวิวัฒนไชย ไชยยันต์ จำเลย พ.ร.บ.ภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ.2475 ม. 8-41-31-32 พ.ร.บ.ลักษณฎีกาอุทธรณ์ พ.ศ.2469 ม. 4