ฎีกาที่ 1035/2475

เงินมัดจำที่ผู้ซื้อให้ไว้เมื่อผู้ซื้อผิดนัดผู้ขายริบได้และยังมีอำนาจเรียกให้ผู้ซื้อชำระราคาหรือเรียกให้ใช้ค่าเสียหายก็ได้ ผู้ซื้อผิดนัดผู้ขายได้ค่าเสียหายแล้วจะเรียกค่าเสียหายซ้ำอีกไม่ได้

คดีนี้ข้อเท็จจริงได้ความว่าจำเลยได้ทำสัญญาซื้อ ที่ดิน จากโจทก์เป็นราคา 1200 บาท แลจำเลยได้วางเงินมัดจำไว้แล้ว 20 บาท ภายหลังจำเลยผิดสัญญาไม่ชำระราคาตามที่ตกลงโจทก์จะมีสิทธิขอให้ศาลบังคับจำเลยรับผิดชอบได้เพียงใด ศาลฎีกาตัดสินในปัญหาข้อ 1 ว่า เมื่อจำเลยผิดนัดไม่ชำระราคา โจทก์มีอำนาจริบเงินมัดจำได้ตามประมวลแพ่งฯม. 382 และตาม ม. 213 ยังให้อำนาจโจทก์ที่จะขอให้จำเลยชำระราคาค่าซื้อ ที่ดิน หรือมิฉะนั้นก็ให้ใช้ค่าเสียหายได้ด้วย ในข้อ 2 ถ้าจำเลยไม่รับซื้อ ที่ดิน จำเลยต้องรับใช้ค่าเสียหายตามราคาตลาดที่ตำจากลำดับราคาแห่งเวลาที่ตกลงซื้อขายกัน ก็เป็นการสมควรแล้ว ส่วนในข้อ 3 ที่ศาลล่างให้จำเลยเสียเงิน 60 บาท ค่าที่จำเลยทำนาของโจทก์ 1 ปี นั้นเห็นว่าไม่ควรรับบังคับให้เสียซ้ำอีก เพราะการที่จำเลยเข้าทำนาก็อยู่ในข้อเงื่อนไขของการซื้อขายกัน เมื่อจำเลยผิดสัญญาโจทก์ได้ค่าเสียหายตามราคา ที่ดิน เป็นเกณฑ์กำหนดก็เสมือนได้ผลเท่ากันกับโจทก์ขายนาของโจทก์ไปแล้ว ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1035/2475 นางตา โจทก์ นายแก้ว นางฟู จำเลย ป.พ.พ. ม. 213 - 377