ฎีกาที่ 828/2474

กฎหมายสันนิษฐาน ผู้ใดรับ จำนอง ในนามของตนเอง สันนิษฐานว่าผู้นั้นรับโดยอำนาจตนเองตัวแทนสาบศูนย์ ตั้งตัวแทนไปรับ จำนอง โดยไม่มีใบมอบฉันทะและตัวแทนใส่ชื่อเสียเอง ภายหลังตัวแทนสาบศูนย์ ตัวการต้องเรียกผู้จัดการเข้ามาเป็นคู่ความจึงจะบังคับ จำนอง ได้

โจทก์อ้างว่าได้ตั้งให้นายปลั่งเป็นตัวแทนรับ จำนอง ที่ดิน กับสามีจำเลย(แต่ไม่มีใบมอบฉันทะ นายปลั่งใส่ชื่อตนเองในสัญญา จำนอง ) ต่อมานายปลั่งถูกศาลสั่งให้เป็นคนสาบศูนย์ แลตั้งให้ น.ภรรยาเป็นผู้จัดการทรัพย์ โจทก์จึงฟ้องขอบังคับ จำนอง ในนามตนเองโดยไม่ได้เรียก น.เข้ามาเป็นคู่ความด้วยดังนี้ ศาลฎีกาเห็นว่า จริงอยู่ตาม ม.806 แห่งประมวลแพ่ง บัญญัติว่า ตัวการซึ่งมิได้เปิดเผยชื่อจะกลับแสดงตนให้ปรากฎแลเข้ารับเอาสัญญาใด ๆ ที่ตัวแทนได้ทำไว้แทนตนก็ได้ แต่เรื่องนี้เป็นสัญญา จำนอง แลได้จดทะเบียนโดยชอบด้วยกฎหมายแล้ว จึงเป็นหลักฐานในเบื้องต้นว่า นายปลั่งได้รับ จำนอง ดดยอำนาจตนเอง เมื่อโจทก์จะแย้งสิทธิว่านายปลั่งเป็นผู้รับ จำนอง แทนตนดังนี้ จะต้องฟ้องผู้จัดการทรัพย์ของนายปลั่งด้วย เพื่อศาลจะได้วินิจฉัยว่านายปลั่งเป็นตัวแทนโจทก์หรือไม่ มิฉะนั้นโจทก์ยังฟ้องคดีนี้มิขึ้น ให้ยกฟ้องโจทก์แต่ไม่ตัดสิทธิที่โจทก์จะฟ้องเรียกผู้จัดการทรัพย์นายปลั่งเข้ามาเป็นจำเลยด้วย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 828/2474 นางบุญมาก โจทก์ นางเปิดในส่วนตัวแล จำเลย ป.พ.พ. ม. 806 - 702