ฎีกาที่ 574/2473

หุ้นส่วนร่วมทุนกันเปียหวยโดยมีการได้เสียร่วมกันนั้น เปนหุ้นส่วน ล้มละลาย ม.79 ศาลล่างทั้ง 2 ตัดสินต้องกันว่าจำเลยไม่ควร ล้มละลาย โจทก์ฎีกาข้อเท็จจริงไม่ได้ พ.ร.บ.ฎีกาอุทธรณ์

จำเลยที่ 1 เปนบิดาจำเลยที่ 2 พอจำเลยที่ 1 เล่นเปียหวยกับโจทก์ได้ 2-3 เดือน จำเลยที่ 1 ก็นำจำเลยที่ 2 ไปเล่นด้วย และจำเลยที่ 2 แสดงต่อโจทก์ว่าเล่นร่วมทุนกับจำเลยที่ 1 ในการประมูลแชร์จำเลยที่ 1 ที่ 2 ก็ทำแทนกัน ทั้งเงินค่าแชร์ของจำเลยหักกันได้ด้วย และการเล่นเปียหวยอาจได้ผลกำไร (คือดอกเบี้ย) ซึ่งผิดกับการกู้ยืมเงินหันธรรมดา โจทก์จึงฟ้องว่าจำเลยทั้ง 2 เปนหุ้นส่วนกัน ขอให้ ล้มละลาย เพราะเปนหนี้เงินโจทก์หมิ่นกว่า ศาลล่างทั้ง 2 ตัดสินข้อกฎหมายว่า การร่วมทุนไปลงแชร์ไม่ใช่หุ้นส่วน ให้จำเลยที่ 1 ล้มละลาย และยกข้อหาจำเลยที่ 2 เสีย โจทก์ฎีกาขอให้จำเลยทั้ง 2 ล้มละลาย ศาลฎีกาเห็นว่า ตาม พรบ ล้มละลาย ร.ศ.130 ม.79 โจทก์ฎีกาได้แต่ข้อกฎหมาย และเห็นว่าตามข้อเท็จจริงที่กล่าวข้างบนนั้น เข้าบทมาตรา 1012 เพราะจำเลยเข้าทำกิจการเพื่อประสงค์จะแบ่งปันกำไรกัน จำเลยทั้ง 2 เปนหุ้นส่วนกัน ให้จำเลยทั้ง 2 เปนคน ล้มละลาย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 574/2473 จางวางทั่ว พาทย์โกศล โจทก์ พระศรีสุเรนที่ 1 นาย-ยิ่ง ศุธนิล ที่ 2 จำเลย ป.พ.พ. ม. 1012