ฎีกาที่ 1093/2507

โจทก์ฟ้องห้างหุ้นส่วนจำกัดจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2เป็นผู้จัดการ กับจำเลยที่ 2 ที่ 3 ร่วมกัน ฉ้อโกง โดยหลอกลวงโจทก์ให้ทำสัญญาเช่าซื้อตัวรถยนต์จากจำเลยที่ 1 โจทก์หลงเชื่อลงนามสัญญาเช่าซื้อและได้ต่อตัวถังรถยนต์นั้นขึ้น ต่อมาจำเลยที่ 1 ที่ 2 ร่วมกันลักรถยนต์ดังกล่าวซึ่งโจทก์เป็นเจ้าของตัวถังรถ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้อง โจทก์ฎีกาขอให้ลงโทษจำเลยที่ 2 ฐานลักทรัพย์ ดังนี้ กรณีเป็นเรื่องเอาสังหาริมทรัพย์ของบุคคลหลายคนมารวมเข้ากันเป็นรถยนต์ชนิดมีตัวถังเป็นส่วนควบ ซึ่งตัวรถยนต์ของผู้ให้เช่าซื้ออาจถือได้ว่าเป็นทรัพย์ประธานตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1316วรรคหลัง ผู้ให้เช่าซื้อซึ่งเป็นเจ้าของตัวรถยนต์จึงเป็นเจ้าของทรัพย์ที่รวมเข้ากันแต่ผู้เดียว โจทก์หาใช่เป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไม่ เมื่อผู้ให้เช่าซื้อเอารถยนต์นั้นไป จึงหาใช่เป็นการเอาทรัพย์ที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไปไม่ จึงไม่มีความผิดฐานลักทรัพย์เกิดขึ้น

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้ง 3 สมคบกันหลอกลวงให้โจทก์ลงนามในสัญญาเช่าซื้อรถยนต์จากจำเลยที่ 1 ว่า เมื่อโจทก์นำรถไปต่อตัวถังโดยเงินของโจทก์เสร็จ และนำรถออกใช้งานได้แล้วโจทก์ต้องชำระค่าเช่าซื้องวดแรก 10,000 บาท และงวดต่อไปเป็นรายเดือน โจทก์หลงเชื่อได้ลงนามเป็นผู้เช่าซื้อ โจทก์ได้นำรถไปต่อตัวถังเป็นเงิน 4,200 บาท จำเลยรับเงิน 10,000 บาทแล้ว จำเลยไม่ยอมให้คู่ฉบับสัญญาเช่าซื้อ ต่อมาจำเลยที่ 1, 2 กับพวกนำรถกุดังลากจูงรถคันที่โจทก์เช่าซื้อไปจากความครอบครองของโจทก์ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 341, 334, 335, 83 จำเลยทั้ง 3 ให้การปฏิเสธและว่าโจทก์ผิดสัญญาเช่าซื้อ ศาลชั้นต้นเห็นว่า ข้อเท็จจริงยังไม่พอแสดงว่าจำเลยเจตนาจะ ฉ้อโกง ตัวถังรถยนต์เป็นอุปกรณ์ติดกับรถไม่อาจแยกกันได้ ถ้าแยกก็ไม่เป็นตัวถัง ไม่เป็นรถที่สมบูรณ์ สัญญาระบุว่า ถ้าโจทก์ผิดสัญญาตัวถังตกเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ให้เช่าซื้อ จำเลยไม่มีเจตนาทุจริตยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จะว่าจำเลย ฉ้อโกง ไม่ได้ ตัวถังรถเป็นสิ่งที่ประกอบติดกับตัวรถ มิใช่สิ่งที่จะพึงใช้แยกออกจากกันจำเลยยึดรถมาโดยถือว่ารถยังเป็นของจำเลย ยังไม่พอจะถือว่าจำเลยลักเอาตัวถังรถนั้น พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งรับเฉพาะข้อกฎหมาย ศาลฎีกาเห็นว่า ที่โจทก์ฎีกาว่าจำเลยที่ 2 ต้องผิดฐานลักทรัพย์ตามประมวลกฎหมายอาญานั้น ศาลล่างฟังข้อเท็จจริงว่า ตัวรถยนต์ของผู้ให้เช่าซื้อมีราคาที่โจทก์ต้องผ่อนชำระเป็นค่าเช่าซื้อครั้งแรก 10,000 บาท และชำระเป็นรายเดือน ๆ ละ 2,500 บาท จนครบจำนวนค่าเช่าซื้อ ส่วนตัวถังรถโจทก์ทำมาเป็นราคา 4,200 บาทดังนั้น กรณีจึงเป็นเรื่องเอาสังหาริมทรัพย์ของบุคคลหลายคนมารวมกันเข้าเป็นรถยนต์ชนิดมีตัวถังเป็นส่วนควบ ซึ่งตัวรถยนต์ของผู้ให้เช่าซื้ออาจถือได้ว่าเป็นทรัพย์ประธานตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1316 วรรคหลัง ผู้ให้เช่าซื้อซึ่งเป็นเจ้าของตัวรถยนต์จึงเป็นเจ้าของทรัพย์ที่รวมเข้ากันแต่ผู้เดียว โจทก์หาใช่เป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไม่ เมื่อผู้ให้เช่าซื้อเอารถยนต์นั้นไป จึงหาใช่เป็นการเอาทรัพย์ที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไปไม่ ที่โจทก์ฎีกาว่า ศาลล่างทั้ง 2 ฟังพยานหลักฐานผิดไปจากท้องสำนวนที่ปรากฏตามทางพิจารณานั้น เมื่อตามกฎหมายฟังได้ว่าผู้ให้เช่าซื้อเป็นเจ้าของรถยนต์ที่มีตัวถังเป็นส่วนควบ โจทก์หาใช่เป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไม่ ดังนั้น การที่ผู้ให้เช่าซื้อเอารถยนต์นั้นไป จึงมิใช่เป็นการเอาทรัพย์ที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไป จึงไม่มีการกระทำผิดฐานลักทรัพย์เกิดขึ้น คดีไม่มีความจำเป็นต้องวินิจฉัยปัญหาข้อนี้ เพราะอย่างไรก็ไม่ทำให้มีความผิดฐานลักทรัพย์เกิดขึ้น พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1093/2507 นายปัญญา ธนศิลป์ โจทก์ ห้างหุ้นส่วนจำกัดราชบุรีจินดาพานิช (เอี้ยวจินอา) โดยนายจงเฮียบ แซ่เอี้ยว ผู้จัดการที่ 1 นายจงเฮียบ แซ่เอี้ยว ที่ 2 นายวิชัย ปฐมอารีย์ ที่ 3 จำเลย ป.อ. ม. 334 ป.พ.พ. ม. 75 , ม. 1316 วรรคสอง