มาตรา 10

มาตรา 10 บัญญัติให้ริบนั้น แยกออกได้เป็น 2 อย่าง คือ 1.ทรัพย์สินที่ใช้เป็นวัตถุแห่งการแพ้ชนะพนันและเครื่องมือที่ใช้ในการเล่น พนัน ถ้าจับทรัพย์สินพนันได้ในวงเล่นเช่นเงิน หรือสิ่งของที่ใช้เป็นรางวัลในการแพ้ชนะพนัน กฎหมายให้ศาลริบเสียทั้งสิ้น แต่ถ้าได้ความว่าเป็นทรัพย์สินที่มิได้เอาออกพนัน ก็ริบไม่ได้ เงินหรือของรางวัลที่ใช้เป็นสินพนันนี้ แม้ในขณะจับได้จะยังมิได้เป็นสินพนันหรือรางวัลในการพนัน ก็ยังริบได้ เช่นเงินในกระเป๋าที่ผู้เล่นพกมาสำหรับใช้เล่นพนัน หรือเงินกองกลางที่ผู้เล่นเอาวางไว้หน้าเจ้ามือ ใครชนะก็ได้เป็นเจ้าของไป หรือของรางวัลที่วางไว้สำหรับให้แก่ผู้จับสลากได้ เหล่านี้ศาลริบได้ทั้งสิ้น สังเกตว่าทรัพย์สินพนัน กฎหมายให้ริบเสียทั้งสิ้น แต่เครื่องมือที่ใช้เล่นการพนันนั้น กฎหมายให้ริบตามกฎหมายอาญา หมายความว่าให้ศาลใช้ดุลพินิจได้ คือต้องพิจารณาว่าทรัพย์ที่ใช้หรือหรือมีไว้เพื่อใช้ในการเล่นพนันหรือไม่ ทรัพย์สิน นั้นเป็นของผู้อื่นที่มิได้รู้เห็นเป็นใจด้วยในการเล่นการพนันนั้นหรือไม่ ซึ่งต่างกับทรัพย์สินพนัน คือเงินหรือรางวัล อันเป็นวัตถุแห่งการแพ้ชนะพนัน กฎหมายให้ริบเสียทั้งสิ้น โดยไม่ต้องพิจารณาว่าเป็นของผู้อื่นซึ่งมิได้รู้เห็นในการเล่นการพนันนั้น หรือไม่ เช่น นายก.ขอยืมสร้อยคอทองคำของนายข.มาเล่นพนัน นายก.เสียพนันและต้องให้สร้อยเส้นนั้นแก่ผู้ชนะพนันไป หรือแม้นายก.ยังได้ให้สร้อยเส้นนั้นแก่ผู้ชนะไป ก็ถูกตำรวจจับได้เสียก่อน ดังนี้ แม้ข้อเท็จจริงปรากฏว่า สร้อยเส้นนั้นเป็นของนายข. ๆ ก็จะขอคืนสร้อยเส้นนั้นไม่ได้ เครื่องมือเล่นการพนันบางอย่างอาจใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้ คือใช้เล่นการพนันก็ได้ และใช้ประโยชน์อย่างอื่นก็ได้พร้อม ๆ กับการพนัน เช่นตะเกียงที่ให้แสงสว่างในการเล่นพนันโดยผิดกฎหมาย ถ้าโจทก์ฟ้องขอให้ศาลริบ แต่ไม่ปรากฎว่าจำเลยได้นำตะเกียงมาใช้เป็นเครื่องอุปกรณ์แก่การเล่นเป็น พิเศษอย่างไรแล้ว ศาลก็จะริบตะเกียงนั้นไม่ได้ เสื่อปูรองเล่นก็เช่นเดียวกับตะเกียง ถือว่าเป็นของใช้ธรรมดาไม่มีสภาพเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ในการเล่นพนัน ถ้าโจทก์ขอริบโจทก์ต้องพิสูจน์ให้ศาลเห็นว่าเป็นเครื่องมือใช้ในการเล่นโดย เฉพาะ เมื่อไม่มีข้อเท็จจริงให้ฟังได้ว่าเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ในการเล่น ก็จะริบไม่ได้ กรณีนี้แม้จำเลยจะรับสภาพก็จะริบไม่ได้ กรณีนี้แม้จำเลยจะรับสภาพก็จะริบไม่ได้ เช่นฟ้องว่าจำเลยลักเล่นการพนัน เจ้าพนักงานจับไพ่ เสื่อ ตะเกียง เป็นเครื่องอุปกรณ์ในการเล่นและจับได้ในวงเล่นเป็นของกลาง แม้จำเลยให้การรับสารภาพ ก็ริบเสื่อและตะเกียงไม่ได้ เพราะไม่ได้ความว่าเป็นเครื่องมือใช้ในการเล่น สำหรับตะเกียงนั้นก็เพียงให้แสงสว่าง เพื่อให้จำเลยกับพวกเล่นการพนันได้ถนัดหรือสะดวกขึ้นเท่านั้น แต่สำหรับเสื่อนั้น ถ้าใช้ปูรองเล่นพนันบนสนามหญ้า อาจเห็นได้ว่าจำเป็นสำหรับการเล่นก็ได้ เพราะถ้าไม่ใช้เสื่อปูรองเล่นก็ไม่ได้ ถ้าเป็นดังนี้ ศาลก็อาจสั่งให้ริบเสื่อนั้นฐานที่ใช้เป็นเครื่องมือในการกระทำผิดได้ เครื่องรับโทรทัศน์เป็นเครื่องรับภาพชกมวยจากสถานีโทรทัศน์ผู้ดูโทรทัศน์ท้า พนันการชกมวย ไม่ทำให้เครื่องรับโทรทัศน์เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการพนันชกมวยตามความหมาย แห่งพ.ร.บ.การพนันโดยแท้จริงไม่ ศาลไม่ริบเครื่องรับโทรทัศน์ สินพนันนี้จะต้องเป็นทรัพย์สินตามกฎหมายด้วย จึงจะริบได้ เช่นจำเลยเล่นการพนันเอาสายยางกัน แม้สายยางนั้นจะเป็นทรัพย์สินตามความหมายของ ปพพ.มาตรา 99 แต่ก็เป็นสายยางหรือยางรัดที่ใช้แล้วเจ้าของได้สละสิทธิ์ทิ้งมิได้หวงแหน เก็บไว้ใช้อีกต่อไป ไม่ใช่สายยางหรือยางรัดของที่จำเลยซื้อมาสำหรับใช้เป็นพนันโดยตรง จำเลยเพียงแต่เก็บเอาทรัพย์ที่มีมูลค่าน้อยและเจ้าของทิ้งแล้วมาใช้เป็น อุปกรณ์การเล่น เพื่อให้รู้ว่าใครแพ้ใครชนะเท่านั้น ยังไม่พอถือว่าเป็นสินพนัน จึงยังถือไม่ได้ว่าการเล่นของจำเลยเป็นการพนันเอาทรัพย์สินแก่กัน การริบทรัพย์สินพนันหรือเครื่องมือเล่นการพนันก็เหมือนการริบทรัพย์สินอย่าง อื่น ตามกฎหมายอาญากฎหมายไม่คำนึงถึงตัวผู้กระทำผิดเป็นสำคัญ แต่มุ่งถึงตัวทรัพย์เป็นสำคัญ เพราะโทษริบทรัพย์ต่างกับโทษสถานอื่นเช่น โทษจำคุก กักขังที่มุ่งถึงตัวผู้กระทำผิดเป็นสำคัญ ดังนั้นจำเลยซึ่งเป็นผู้กระทำผิดฐานเล่นการพนัน ไม่ต้องรับโทษเพราะมีอายุไม่เกิน 14 ปี ศาลก็ชอบที่จะสั่งริบทรัพย์ของกลางได้ เงินที่จำเลยได้มาจากการขายสลากกินแบ่งรัฐบาลเกินราคา ก็มีปัญหาว่าจะริบทั้งหมดหรือเฉพาะส่วนที่เกินราคา ข้อนี้ศาลถือว่าเงินจำนวนที่ขายได้มานั้น ย่อมมีส่วนก่อให้เกิดความผิด มิใช่เฉพาะเงินจำนวนส่วนที่เกิน ศาลจึงมีอำนาจริบเงินที่ขายได้มาทั้งจำนวน รวมทั้งส่วนที่เกินได้ด้วย โดยถือว่าเป็นทรัพย์สินที่จำเลยได้มาโดยการกระทำความผิด คดีเล่นการพนันเป็นคดีเล็กน้อย ถ้าจำเลยรับสารภาพก็ให้ศาลพิพากษาลงโทษจำเลยได้เลย ดังนั้น ถ้าจำเลยให้การรับสารภาพตลอดข้อหาตามฟ้องโจทก์ ซึ่งบรรยายว่าของกลางคือโต๊ะเครื่องเล่นไฟฟ้าจักรกลสปริง(บิลเลียดไฟฟ้า) อันเป็นอุปกรณ์ใช้ในการเล่นการพนันสล๊อตแมชีน จับได้ในขณะเล่นพนัน จึงต้องริบของกลางนี้ คืออาศัยเพียงคำรับสารภาพของจำเลยก็ริบของกลางได้ 4.สินบนนำจับ โฆษณา